ONTOLOGICZNE FUNDAMENTY FILOZOFII NEOARYSTOTELESOWSKIEJ

1.01.Ontologia w aspekcie czynności poznawczych intelektu ludzkiego jest zespołem twierdzeń o każdym fakcie jednostkowym.
1.02.Ontologia w aspekcie genezy stanowiących ją twierdzeń jest rozpoznawaniem w fakcie jednostkowym zapoczątkowujących i stanowiących go pierwszych elementów strukturalnych - istnienia i istoty - odnoszących się do siebie jak przyczyna do skutku.
1.03.Intelekt ludzki wskazując na pierwsze elementy strukturalne każdego jednostkowego faktu realnego - a więc na to co znajduje się poza intelektem - tworzy teorię faktu.
1.04.Intelekt rozważając samo rozpoznawanie tych elementów - to więc co w nim się dzieje, lub to czego doznaje - tworzy teorię poznania.
1.05.Zachodzi głęboka więź miedzy faktowaniem i poznawaniem.
1.051.Faktowanie i poznawanie są realnie różne.
1.0511.Mówiąc o faktowaniu wskazujemy na realną zawartość faktu, którymi są jego przyczyny wewnętrzne: istnienie i istota.
1.0512.Mówiąc o poznawaniu wyjaśniamy że intelekt doznając tych przyczyn wewnętrznych faktu odbiera go jako połączenie wewnątrz tego faktu przyczyny i skutku.
1.0513. Ten sposób poznawania faktów staje się metodą filozoficznego ich ujęcia, gdyż właśnie fakt wyznacza sposób rozpoznawania go i zaprezentowania w wiedzy utworzonej z tej recepcji.
1.052.Gnoseologia i ontologia są dwiema osobnymi naukami filozoficznymi gdyż dotyczą dwóch różnych przedmiotów badań.
1.06.Ontologia wskazuje na układ w realnym fakcie jednostkowym zapoczątkowujących ten fakt pierwszych elementów strukturalnych (istnienie i istotę).
1.07.Gnoseologia wskazuje na skutki recepcji tych elementów strukturalnych wewnątrz uzyskującego te skutki ludzkiego intelektu biernego.
2.0 Poznanie 2.1.Intelekt jako bierny w swych zachowaniach tylko doznaje oddziałującą na niego zawartość faktu w postaci istoty i istnienia jako wewnętrznych przyczyn faktu. W tym sensie poznanie jest jego gotowością przyjmowania wpływu oddziałującego nań elementów strukturalnych faktu jednostkowego.
2.11.Gdy intelekt bierny pozna te elementy strukturalne faktu jednostkowego ze względu na ich wzajemne powiązania, a nie ze względu na to czym są, wtedy rozumie je jako przyczynę i skutek.
2.12.Najpierw poznanie jawi się jako pierwszy skutek spotkania z faktami oddziałującymi tym czym są dzięki warunkującej to spotkanie realności.
2.13.Następnie poznanie jawi się jako czynność intelektu, który gdy nie orientuje go dodatkowy aspekt, najpierw rozpoznaje to co staje się treścią teorii faktu, czyli pierwsze elementy strukturalne faktu.
2.131.Dodatkowy aspekt poznania to skutek wpływu intelektu czynnego na intelekt bierny.
2.132.Intelekt czynny jest władzą tworzenia wiedzy, porządkowanej przez fakt jednostkowy, jako wskazany przez intelekt czynny aspekt, czyli część tego co chcemy dokładniej poznać.
2.133.Tych części wyodrębnionych przez intelekt czynny jest wiele. Wiele jest więc przedmiotów poznania które intelekt czynny odbiera.
2.14.Tymi pierwszymi elementami strukturalnymi faktu jednostkowego, które odbiera intelekt bierny jest jego istnienie i istota, ujmując je jako jego wewnętrzne przyczyny, jako przyczynę i skutek.
2.2.Intelekt czynny wydobywa z intelektu biernego jego rozumienie istoty i istnienia jako przyczyny i skutku. Tworzy z tego w sobie ich obraz nazywany pojęciem. To pojęcie często mylimy ze znajdującym się w poznawanym fakcie istotą i istnieniem.
2.3.Intelekt czynny tworzy ponadto obraz cech gatunkowych i rodzajowych istoty, które zestawiła zmysłowa władza łączenia (vis cogitativa). Zebrała ona w te dwa scalenia (w gatunek i rodzaj) to wszystko, czego doznały pozostałe wewnętrzne władze zmysłowe (zmysł wspólny, pamięć i wyobraźnia).
2.31.Intelekt czynny tworzy dla tych scaleń swoisty symbol ułatwiający ujęcie ich wszystkich w jeden obraz cech jako pojęcie.
2.32.To utworzenie symbolu jest oderwaniem gatunkowego lub rodzajowego scalenia od cech znajdujących się w poznawanych faktach w ich istocie - nazywa się ono abstrahowaniem.
2.4.Intelekt czynny tworzy następnie wiedzę gdy łączy pojęcia w sady, a sady w rozumowania jako uporządkowania według zakresów nierównej jasności znaczeń.
2.5. Intelekt czynny wpływa za pomocą vis cogitativa na łączenie pojęcia ze znakami fizycznymi, dzięki czemu powstaje język, wyrażający utworzona wiedzę zgodnie z wpływem na ten intelekt ludzkiej kultury.
2.51.Intelekt czynny jest usprawniony przez tą kulturę, która nie tylko steruje jego tworzeniem wiedzy, lecz także uwrażliwia go na to co w niej dominuje np. idealizm.
2.52.Intelekt czynny nie poznaje realnych faktów, nie kontaktuje się z nimi, lecz ze wszystkim co wewnątrz władz poznawczych umysłowych i zmysłowych wywołał wpływ na te władze otaczających nas faktów realnych, a także wytworów stanowiących kulturę.
2.6.Z realnymi faktami kontaktuje się wyłącznie intelekt bierny, który doznaje pierwszych elementów strukturalnych faktu jednostkowego w postaci istoty i istnienia, a następnie elementów strukturalnych istoty, a także spajających je własności istnienia faktu jednostkowego.
2.61.Własności istnienia faktu jednostkowego są jednocześnie jego przejawami, czyli realnością, odrębnością, aktualnością i jednością wszystkich elementów składowych istoty.
2.7.W ten sposób rodzi się w intelekcie biernym rozumienie faktu jednostkowego jako wpływ oddziałujących na niego własności jego istnienia.
2.71.To rozumienie jest powodem wyzwalającym w intelekcie biernym zwrócenie się ku oddziałującemu faktowi.
2.72.Intelekt ulęgając mu dopuszcza do więzi z wolą, która skierowuje człowieka relacjami istnieniowymi do wiązania się z oddziałującym faktem.
2.73.Korzystając z tych powiązań intelekt bierny rozumie więź istnienia z istotą, a intelekt czynny przejmuje te rozumienia tworząc z nich teorię faktu.
2.74.Ontologia jest w ten sposób wiedzą o wewnętrznej strukturze faktu jednostkowego.
2.75.Intelekt bierny tylko doznaje tej struktury, nie tworzy wiedzy, lecz wchodzi w stan zdumienia który należy rozumieć jako początek filozoficznej kontemplacji
2.76.Intelekt bierny współpracuje z intelektem czynnym i dopuszcza do tego, że intelekt czynny wypełnia tworzone przez siebie zdania doznawaniem przezeń własności istnieniowych.
2.77.Zdania których treścią są te własności, stanowią pierwsze zasady poznania.
3.Faktowanie jest stanem realnych elementów strukturalnych istoty, które dzięki wiązaniu ich przez własności istnieniowe stają się samodzielnym faktem jednostkowym.
3.1. Istnienie samodzielne jest pochodne od samoistnego istnienia i zależy od urealnionej przez niego istoty, lecz nie zależy od niej w swym trwaniu.
3.11.Ukaład elementów strukturalnych wyznacza zatem odmiany i typy faktów jednostkowych.
3.111.Gdy istnienie nie jest powiązane z żadnym elementem strukturalnym istoty - jest istnieniem samoistnym faktu pierwszego. Samoistność polega w nim na niezależności od przyczyn.
3.112.Gdy w istocie faktu jako jeden z elementów strukturalnych identyfikujemy rozumność, działanie zmysłowe i wegetatywne mamy do czynienia z człowiekiem.
3.113.Gdy w istocie faktu jako jeden z elementów strukturalnych identyfikujemy działanie wegetatywne i zmysłowe mamy do czynienia ze zwierzęciem.
3.114.Gdy w istocie faktu jako jeden z elementów strukturalnych identyfikujemy działanie wegetatywne mamy do czynienia z rośliną.
3.115.Gdy w istocie faktu jako jeden z elementów strukturalnych identyfikujemy krystaliczność mamy do czynienia z minerałem, związkiem chemicznym, pierwiastkiem.
3.2.Gdy struktury identyfikowane przez nas nie mają żadnej z wymienionych własności mamy do czynienia z mechanicznie złożoną całością jako sztucznym wytworem.
3.3.Ontologia nie zajmuje się kosmosem jako całością lub sumą faktów.
3.31.Całość i suma faktów są tylko pojęciami, a ontologia nie zajmuje się pojęciami, a jedynie realnymi faktami jednostkowymi, które są dlatego faktami że stanowi je ich istnienie i jednostkująca to istnienie istota.
3.32.Dlatego mówimy ze fakt jednostkowy jest istnieniem i istotą.
3.4.Istnienie wewnątrz faktu jednostkowego zapoczątkowuje go i urealnia - powoduje że ten fakt jest.
3.41.Istnienie faktu jednostkowego jest proste, nie złożone, jedynie związane z istotą. Z powodu tego związania zależy od niej w tym, że trwa w stałej z nią więzi - jest ono jednak pierwsze wśród elementów strukturalnych faktu.
3.42.Istnienie nadaje faktowi samodzielność, ale nie samodzielność gatunkową, gdyż ta jest wyznaczona łącznie przez istnienie i istotę.
3.5.Istota wewnątrz faktu jednostkowego jednostkuje ten fakt, to znaczy na stałe wiąże z sobą jego istnienie.
3.51.Isota determinuje to istnienie czyli określa i czyni istnieniem tylko tego faktu.
3.52.Istota uzależnia cały fakt od podmiotowanych w sobie cech i otaczających fakt innych faktów.
3.53.Istota jest przeniknięta przez wiele własności z których siedem głównych określają jednostki podstawowe układu SI.
3.54.Istota jest zatem określana przez własność czasowości (s), przestrzenności(m), termalności (K), ilości (mol), energetyczności (A), świetlistości (Cd), masowości (kg) - [SI].
3.55.Elementami istoty są także cechy gatunkowe i rodzajowe które stanowią treść istoty i określają jej przestrzenność, a jako zapodmiotowane w istocie stają się narzędziami kontaktu z faktami otaczającymi powodując trwanie jej jako realności, chronią zatem fakt jednostkowy w tym czym jest (istota) i w tym że jest (istnienie).
3.6.Urealnienie polega na ogarnięciu przez przejawiającą istnienie własność realności całej istoty, wywołanej w fakcie przez istnienie. Cała istota faktu nosi to znamię istnienia, które wiąże z sobą wszystkie ustrukturowania istoty, wszystkie zróżnicowania istoty i jej cechy. To istnienie nie zmienia ich szczegółowego ukształtowania, ale wszystkie te struktury czyni wewnętrzną zawartością realnego faktu jednostkowego, gdyż jest w nim zasadą realności.
4.1.Istnienie jest wewnętrzna w fakcie przyczyną realności istoty jako skutku.
4.2.Istota jest wewnętrzna w fakcie przyczyną jednostkowości istnienia, nie jest przyczyną jego realności, gdyż właśnie istnienie ją urealnia.
4.21.Istnienie i istota to dwie w fakcie współstanowiące go przyczyny wewnętrzne, które współtworzą fakt samodzielny. Same jednak nie są bez siebie samodzielne.
4.22.Ta niesamodzielność czyni istotę i istnienie elementami pochodnymi.
4.23.Istnienie nie pochodzi od istoty gdyż to ono urealnia istotę. Pochodzi od zewnętrznego od siebie istnienia, które aby być jego przyczyną musi być wyłącznie istnieniem, gdyż tylko wtedy sprawi to czym jest - gdyż przyczyna musi być tym co sprawia i jest tam gdzie działa.
4.3.Przyczyną istnienia może być tylko drugie istnienie - gdyż przyczyna jest tym co sprawia. To drugie istnienie musi być wyłącznie istnieniem czyli istnieniem samoistnym, które jest zarazem samoistnym faktem - przyczyną sprawczą.
4.4.Przyczyną istoty jest każdy inny fakt otaczający dany fakt jednostkowy. Wpływa on tym czym jest na ustrukturowanie się istoty. Jest on przyczyną kompozycji istoty. Nie jest on przyczyną jej realności, ani przyczyną istnienia faktu. Jest on przyczyną struktury istoty. Wyznacza to czym fakt jest - dlatego nazywany jest przyczyną istotową.
4.5.Przyczyny zewnętrzne faktu są przyczynami jego przyczyn wewnętrznych. (np. kod genetyczny rodziców jest obecny wewnątrz potomstwa - czyli zewnętrzna przyczyna istotowa jest tam gdzie działa - i jest tym co sprawia.
4.6.Fakt pierwszy jako samoistne istnienie sprawia czyli poza sobą czyni realnym istnienie zapoczątkowujące fakt jednostkowy.
4.61.Poznanie faktu samoistnego nie dokonuje się w ramach spotkania, ale jest pośrednie. Polega ono na znalezieniu przyczyny sprawczej istnienia bezpośrednio poznawanych faktów jednostkowych.
4.62.Szukanie takiej przyczyny jest spowodowane odrzuceniem założenia że fakt jest przyczyną samego siebie, co oznaczałoby że nie istniejąc zarazem istnieje, skoro działa, co jest sprzeczne i narusza zasadę niesprzeczności.
4.63.Pozostaje więc przyjęcie tezy, że przyczyną realności faktu jednostkowego jest wewnętrzne w nim istnienie, które zostało sprawione, przez fakt zewnętrzny wobec tego istnienia o mocy przyczyny sprawczej.
4.7.Fakty otaczające fakt jednostkowy tylko przekomponowują istotę urealnioną przez sprawione istnienie w strukturę przez nie wyznaczoną.
4.8.Istnienie przejawia się poprzez aktualność, realność, odrębność i jedność faktu, oraz przez jego prawdę, dobro i piękno. Każdy z tych przejawów może stać się odrębnym przedmiotem badań ontologicznych, a pierwsze cztery stają się treścią pierwszych zasad poznawania i faktowania.
4.81.Istnienie urealnia fakt tzn. realnością jako swym przejawem ogarnia związaną z nim istotę (realizm).
4.82.Istnienie powoduje jedność elementów strukturalnych istoty.
4.83.Istnienie czyni ten fakt czymś odrębnym (pluralizm).
4.84.Istnienie aktualizuje fakt jednostkowy czyniąc go trwającym tylko teraz.
4.85.Istnienie udostępnia fakt oddziałując na podmiot poznający co nazywamy prawdą.
4.86.Istnienie wywołuje zareagowanie pozytywne podmiotów poznających co nazywamy dobrem.
4.87.Istnienie ujawnia piękno faktu jako harmonijną i zwartą strukturę.
4.88.Istnienie powoduje nieustanne aktualizowanie się potencjału istotowego faktu jednostkowego co nazywamy jego aktualnością.
4.9.Człowieka jak każdy inny fakt wyznacza istota i istnienie.
4.91.Urealniajace człowieka istnienie wyzwala w istocie człowieka intelektualność, a w całym człowieku powoduje swymi przejawami pojawienie się istnieniowych relacji osobowych.
4.92.Intelektualność, która wyzwala rozumność, a także wiązanie się z osobami istnieniową relacją otwarcia i akceptacji, czynią człowieka osobą.
4.93.Mówimy że osoba to fakt rozumny który zabiega o trwanie relacji otwarcia i akceptacji.
4.931.Relacje osobowe są podstawą tworzenia wspólnot takich jak rodzina, naród, ludzkość .
4.94.Relacje wyzwalane przez przejawy istoty to ludzkie poznanie i postępowanie. Stają się one przedmiotem teorii poznania i postępowania.
4.941.Gdy wiążą ludzi relacje osobowe i zarazem relacje istotowe (myślne) powstają wspólnoty (społeczności) z elementami instytucji.
4.942.Gdy wiążą ludzi relacje istotowe (myślne) powstają społeczności kulturowe z elementami instytucji typu państwo czy przedsiębiorstwo.

Zmodyfikowano 14.12.2010